Polskie Towarzystwo Biofizyczne
Oddział Wrocławski
KOMISJA CHEMII I FIZYKI
W BIOLOGII I MEDYCYNIE
ODDZIAŁU POLSKIEJ AKADEMII
NAUK WE WROCŁAWIU
uprzejmie zapraszają
na posiedzenie naukowe, które odbędzie się w
środę 9 kwietnia 2025 r. o godz. 10.00
w sali 236, w budynku A2 Uniwersytetu Przyrodniczego we
Wrocławiu, ul. Norwida 25 (II piętro).
Podczas posiedzenia wykład pt.:
W poszukiwaniu mechanizmów funkcjonowania wybranych przedstawicieli rodziny czynników transkrypcyjnych bHLH-PAS
wygłosi :
dr hab. inż. Beata Greb-Markiewicz, prof. uczelni
Katedra Biochemii, Biologii Molekularnej i Biotechnologii,
Wydział Chemiczny, Politechniki Wrocławskiej
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Przewodnicząca Wrocławskiego
Oddziału Polskiego Towarzystwa
Biofizycznego
dr hab. inż. Sylwia Cyboran-Mikołajczyk
Przewodnicząca Komisji Chemii i
Fizyki w Biologii i Medycynie
Oddziału Wrocławskiego PAN
dr hab. Hanna Pruchnik
Streszczenie
Do powszechnie występującej rodziny czynników transkrypcyjnych bHLH-PAS (ang. basic helix-loop-helix-PER-ARNT-SIM) należą białka, których ekspresja i lokalizacja jest specyficznie regulowana przez stan fizjologiczny komórki i/lub sygnały pochodzące ze środowiska. Przedstawiciele tej rodziny pełnią szerokie spektrum funkcji, od białka AHR (ang. Aryl hydrocarbon receptor) działającego jako receptor wysoce toksycznych dioksyn, do HIF-1α (ang. Hypoxia inducible factor 1α) będącego specyficznym czujnikiem poziomu tlenu w komórkach.
W przeciwieństwie do poznanych strukturalnie N-końcowych części białek tej rodziny, obejmujących zachowane domeny bHLH odpowiadające za wiązanie DNA i domeny PAS odpowiedzialne za specyficzność wiązania DNA i odbiór bodźca, wysoce zróżnicowane C-końcowe części białek odpowiedzialne za interakcję białko-białko (ang. protein-protein interaction, PPI) ważne dla specyficznej modulacji działania, w większości nie zostały scharakteryzowane strukturalnie. Wyniki analiz in silico wskazały na wewnętrznie nieuporządkowany charakter końców C. Brak zdefiniowanej struktury jest istotny dla funkcjonalności IDRs (ang. Intrinsically disordered protein regions) w białkach tworzących tzw. „huby” czyli białka położone na skrzyżowaniu różnych ścieżek sygnałowych i umożliwiające wymianę informacji pomiędzy różnymi szlakami. Zdolność IDR do tworzenia wielu słabych i przejściowych oddziaływań dodatkowo warunkuje potencjalną zdolność do separacji faz ciecz-ciecz (ang. liquid-liquid phase separation, LLPS).
Wcześniej przeprowadziliśmy eksperymentalną weryfikację przewidywanych jako IDRs długich końców C białek MET (ang. Methoprene tolerant protein) i GCE (ang. Germcell_expressed Protein) pełniących funkcję receptorów hormonu juwenilnego u Drosophila melanogaster. Jednym z przedstawicieli rodziny bHLH-PAS jest białko NPAS4 (ang. Neuronal PAS-domain containing protein 4), którego gen należy do genów IEGs (ang. Immediate Early Genes) aktywujących mechanizmy wczesnej odpowiedzi komórki nad stres. Z powodu wykazywania działania ochronnego między innymi w przypadku niedokrwienia mózgu, cukrzycy typu 2 czy przeszczepu trzustki, NPAS4 został zaproponowany jako cel terapeutyczny dla różnych chorób. Wcześniej przeprowadzono charakterystykę molekularnych determinant lokalizacji NPAS4. Nasze obecne działania mają na celu charakterystyką strukturalną i poznanie mechanizmu działania tego cytoprotekcyjnego białka.
